Türkiye'deki Göller Listesi Göllerin Yüzölçümü, Derinlik ve Su Cinsleri Burada

Türkiye'deki göller listesi, Türkiye'de bulunan tüm göllerin özellikleri, derinlikleri yüzölçümleri, bulundukları yer ve göllerin su cinsleri burada.

Türkiye'deki Göller Listesi  Göllerin Yüzölçümü, Derinlik ve Su Cinsleri Burada

Türkiye’nin Gölleri ve Özellikleri tüm tanımları ile beraber listesini sizler için derledik.

1.     Göl İsmi: Van Gölü Yüzölçümü (km²) : 3713 Derinlik (m) : 451 Yer: Van, Bitlis Su Cinsi: Sodalı Su

2.     Göl İsmi: Beyşehir Gölü Yüzölçümü (km²) : 656 Derinlik (m) : 10 Yer: Konya, Isparta Su Cinsi: Tatlı su

3.     Göl İsmi: Tuz Gölü Yüzölçümü (km²) : 1300 Derinlik (m) : 1-2 Yer: Konya, Aksaray, Ankara Su Cinsi: Tuzlu su

4.     Göl İsmi: Eğirdir Gölü Yüzölçümü (km²) : 482 Derinlik (m) : 14  Yer: Isparta Su Cinsi: Tatlı su

5.     Göl İsmi: Akşehir Gölü Yüzölçümü (km²) : 353 Derinlik (m) : 171 Yer: Konya Su Cinsi: Tatlı su

6.     Göl İsmi: İznik Gölü Yüzölçümü (km²) : 308 Derinlik (m) : 80 Yer: Bursa Su Cinsi: Tatlı su

7.     Göl İsmi: Burdur Gölü Yüzölçümü (km²) : 200 Derinlik (m) : 110 Yer: Burdur, Isparta Su Cinsi: Acı su

8.     Göl İsmi: Manyas Gölü (Kuş gölü) Yüzölçümü (km²) : 166 Derinlik (m) : 3-4 Yer: Bandırma Su Cinsi: Tatlı su

9.     Göl İsmi: Acıgöl Yüzölçümü (km²) : 153 Derinlik (m) : 38 Yer: Afyonkarahisar, Denizli Su Cinsi: Acı su (sülfatlı)

10. Göl İsmi: Eber Gölü Yüzölçümü (km²) : 150 Derinlik (m) : 15 Yer: Afyonkarahisar Su Cinsi: Tatlı su

11. Göl İsmi: Uluabat Gölü Yüzölçümü (km²) : 134 Derinlik (m) : 1-2 Yer: Bursa Su Cinsi: Tatlı su

12. Göl İsmi: Çıldır Gölü Yüzölçümü (km²) : 115 Derinlik (m) : 42 Yer: Ardahan, Kars Su Cinsi: Tatlı su

13. Göl İsmi: Erçek Gölü Yüzölçümü (km²) : 98 Derinlik (m) : 10 Yer: Van Su Cinsi: Tatlı su

14. Göl İsmi: Hazar Gölü Yüzölçümü (km²) : 86 Derinlik (m) : 213 (Huntingıon batimetrik haritası) Yer: Elâzığ Su Cinsi: Tatlı su

15. Göl İsmi: Bafa Gölü Yüzölçümü (km²) : 60 Derinlik (m) : 21 Yer: Aydın, Muğla Su Cinsi: Tatlı su

16. Göl İsmi: Köyceğiz Gölü Yüzölçümü (km²) : 52 Derinlik (m) : 60 Yer: Muğla-Köyceğiz Su Cinsi: Tatlı su

17. Göl İsmi: Işıklı Gölü Yüzölçümü (km²) : 49 Derinlik (m) : 7 Yer: Denizli Su Cinsi: Tatlı su

18. Göl İsmi: Nazik Gölü Yüzölçümü (km²) : 48 Derinlik (m) : 40-50 Yer: Bitlis Su Cinsi: Tatlı su

19. Göl İsmi: Sapanca Gölü Yüzölçümü (km²) : 47 Derinlik (m) : 53 Yer: Adapazarı Su Cinsi: Tatlı su

20. Göl İsmi: Salda Gölü Yüzölçümü (km²) : 45 Derinlik (m) : 184 Yer: Burdur Su Cinsi: Tatlı su

21. Göl İsmi: Yay Gölü Yüzölçümü (km²) :          37 Derinlik (m) : 2 Yer: Kayseri Su Cinsi: Tuzlu su

22. Göl İsmi: Akyatan Gölü Yüzölçümü (km²) : 35 Derinlik (m) : 4 Yer: Adana Su Cinsi: Tatlı su

23. Göl İsmi: Balık Gölü Yüzölçümü (km²) : 34 Derinlik (m) : 37 Yer: Ağrı-Doğubayazıt Su Cinsi: Tatlı su

24. Göl İsmi: Marmara Gölü Yüzölçümü (km²) : 34 Derinlik (m) : 7,20 Yer: Manisa-Gölmarmara Su Cinsi: Tuzlu su

25. Göl İsmi: Çöl Gölü Yüzölçümü (km²) : 32 Yer: Ankara Su Cinsi: Tuzlu su

26. Göl İsmi: Palas Tuzla Gölü Yüzölçümü (km²) : 27,2 Derinlik (m) : 2          Yer:Palas/Sarıoğlan/Kayseri Su Cinsi: Tuzlu su

27. Göl İsmi: Durusu Gölü Yüzölçümü (km²) : 25 Derinlik (m) : 11 Yer: İstanbul Su Cinsi: Tatlı su

28. Göl İsmi: Karine Gölü Yüzölçümü (km²) : 24 Yer: Aydın Su Cinsi: Tatlı su

29. Göl İsmi: Tuzla Gölü Yüzölçümü (km²) :       23 Derinlik (m) : 2          Sarıoğlan Su Cinsi: Tuzlu su

30. Göl İsmi: Küçükçekmece Gölü Yüzölçümü (km²) : 16 Derinlik (m) : 20 Yer: Küçükçekmece, Avcılar Su Cinsi: Tatlı su

31. Göl İsmi: Yarışlı Gölü Yüzölçümü (km²) : 16 Derinlik (m) : 8,6 Yer:Burdur-Yeşilova Su Cinsi: Acı su

32. Göl İsmi: Haçlı Gölü Yüzölçümü (km²) : 16 Derinlik (m) : 7          Yer: Muş Su Cinsi: Tatlı su

33. Göl İsmi: Seyfe Gölü Yüzölçümü (km²) : 15 Derinlik (m) : 11 Yer: Kırşehir Su Cinsi: Tuzlu su

34. Göl İsmi: Akyayan Gölü Yüzölçümü (km²) : 15 Derinlik (m) : 3 Yer: Adana Su Cinsi: Tatlı su

35. Göl İsmi: Aktaş Gölü Yüzölçümü (km²) : 14 Derinlik (m) : 10 Yer: Ardahan Su Cinsi: Tatlı su

36. Göl İsmi: Arin Gölü Yüzölçümü (km²) : 13 Yer: Bitlis         Su Cinsi: Sodalı

37. Göl İsmi: Nemrut Gölü Yüzölçümü (km²) : 12 Yer: Bitlis Su Cinsi: Tatlı su

38. Göl İsmi: Büyükçekmece Gölü Yüzölçümü (km²) : 11 Derinlik (m) : 8,6          Yer: Büyükçekmece Su Cinsi: Tatlı su

39. Göl İsmi: Bolluk Gölü Yüzölçümü (km²) : 11 Yer: Konya    Tuzlu su

40. Göl İsmi: Akdoğan Gölü Yüzölçümü (km²) : 11 Derinlik (m) : 21 Yer: Muş Tatlı su

41. Göl İsmi: Çavuşçu Gölü(Ilgın Gölü) Yüzölçümü (km²) : 9 Derinlik (m) : 10 Yer: Konya        Su Cinsi: Tatlı su

42. Göl İsmi: Düden Gölü Yüzölçümü (km²) : 8 Kulu Su Cinsi: Tatlı su

43. Göl İsmi: Gala Gölü Yüzölçümü (km²) : 8 Enez, İpsala      Tatlı su

44. Göl İsmi: Karataş Gölü Yüzölçümü (km²) : 6 Derinlik (m) : 2 Yer: Burdur Su Cinsi: Tatlı su

45. Göl İsmi: Mogan Gölü Yüzölçümü (km²) : 6 Derinlik (m) : 4,5 Yer: Gölbaşı, Ankara     Tatlı su

46. Göl İsmi: Paradeniz Yüzölçümü (km²) : 6 Derinlik (m) : 4,5 Yer: Silifke, Mersin Su Cinsi: Tuzlu su

47. Göl İsmi: Sarıkum Gölü Yüzölçümü (km²) : 1.84 Derinlik (m) : 2 Yer: Sinop Su Cinsi: Hafif tuzlu su

48. Göl İsmi: Ulugöl Yüzölçümü (km²) : 0.10 Derinlik (m) : 80          Yer: Gölköy, Ordu Su Cinsi: Tatlı su

49. Göl İsmi: Gaga Gölü Yüzölçümü (km²) : 0.07 Derinlik (m) : 15 Yer: Fatsa, Ordu Su Cinsi: Tatlı su

50. Göl İsmi: Uzungöl Yüzölçümü (km²) : 0.02 Derinlik (m) : 15 Yer: Çaykara, Trabzon Su Cinsi: Tatlı su


Van Gölü

Bitlis ili sınırları içerisinde bulunan Nemrut volkanik dağının patlaması sonucu, bölgedeki tektonik çöküntü alanının önünün kapanmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölüdür.

Çok sayıda koyu bulunan Van Gölü'nün yüzölçümü 3.713 km2'dir. Van Gölü hem tatlısu hem de deniz ekosistemlerinden farklı bir sucul ekosistemdir. Suları tuzlu ve sodalıdır. Göl suyu tuzluluk oranı %o19, pH'sı ise 9.8 dir. Bu yüzden Van Gölü yüksek rakıma ve sert kışlara rağmen, donmaz.[1] Göl su seviyesi iklime bağlı olarak yükselip, düşmektedir. Ancak ortalama olarak denizden yüksekliği 1646 metredir. Gölün ortalama derinliği 171 m, en derin yeri ise, 451 metredir. 

Beyşehir Gölü

Beyşehir Gölü, Göller Yöresi'inde, Konya ve Isparta illeri topraklarında bulunan, Türkiye'nin ikinci büyük gölü, en büyük tatlı su gölü.

Batı ve güneyinde Toros Dağları, doğusunda volkanik Erenler Dağı, kuzeybatı güneydoğu yönünde ise Sultan Dağları ve Anamas Dağı ile çevrili tektonik bir çukurlukta yer almaktadır.

Tuz Gölü

Tuz Gölü, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde Ankara, Konya ve Aksaray illerinin sınırının kesiştiği yerde yer alan tuz gölüdür. Türkiye'nin tuz ihtiyacının %40'ı bu gölden sağlanır. Tuz Gölü'nde tuz, meteorolojik suların yer altına süzülerek daha önce oluşmuş tuz domlarını eritmesi ve tektonik hatlar boyunca yüzeye taşımasıyla oluşmaktadır.[1]

Türkiye'nin yüzölçümü bakımından ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, çevresindeki platolar arasına gömülmüş bulunan geniş bir tektonik çukurluğun en derin yerindedir. Bu çukurluk Neojen'de tektonik hareketlerle oluşmuştur. Tuz Gölü'nün içinde bulunduğu çukurluk doğu, batı ve güneyden faylarla çevrilidir. Kuvaterner'de, daha az yağışlı iklim koşullarında gölün yüz ölçümü küçülmüştür. Zamanla daha da küçülen göl, günümüzdeki durumuna kavuşmuştur.

Eğirdir Gölü

Eğirdir Gölü, Isparta ili sınırlarında yer alan, tektonik ve karstik etkilerle oluşmuş, bir tatlı su gölüdür. 35° 37′ 41″ Kuzey – 38° 16′ 55″ Kuzey enlemleri ile; 30° 44′′ 39″″ Doğu – 30° 57′ 43″ Doğu boylamı arasında yer alır. Dik kayalara, düz ve sığ bir tabana sahip olan gölün, kıyı uzunluğu 150 km dir. Eğirdir Gölü’nde Kemer Boğazın kuzeyinde yer alan bölümü Hoyran, Güneyinde yer alan bölümü Eğirdir bölümü olarak bilinmektedir.

İznik Gölü

İznik Gölü. Marmara Bölgesinin en büyük, Türkiye'nin ise beşinci büyük doğal gölü olan İznik Gölü, tektonik bir tatlı su gölüdür. En büyükleri kuzeydoğudaki Karasu ve güneybatıdaki Sölöz olmak üzere, derelerin göle girdiği noktalarda küçük deltalar ve geniş sazlıklar oluşmuştur. Gölü besleyen derelerin gölle buluştuğu noktalarda küçük sazlıklar ve deltalar var. Gölün çevresi piknik sahaları, turistik tesisler, gezi alanları ve florası çok zengin bitki örtüsüyle kaplıdır. Garsak Deresi gölün fazla sularını 15 km uzaklıktaki Marmara Denizi'nde Gemlik körfezine ulaştırır.

Burdur Gölü

Burdur Gölü, Göller Bölgesi göllerinden Burdur ve Isparta illeri arasında yer alan bir tektonik göldür. Göl büyüklüğü açısından Türkiye'de yedinci sıraya sahiptir. Burdur şehir merkezine çok yakındır. Koordinatları, 37°45' Kuzey, 30°12' Doğu'dur. Ortalama Göl alanı 153 km², rakımı 842,87 metredir. Güneybatısına doğru Burdur'un diğer göllerinden Salda Gölü ile Yarışlı Gölü vardır.

Manyas Kuşgölü

Manyas Kuşgölü, tamamı idari olarak Balıkesir ilinin Bandırma ilçesi sınırlarında yer alan tektonik göl. Göl, Marmara Denizi'nin güneyinde, Uludağ ile Biga Yarımadası arasında uzanan bir çöküntü alanında yer almaktadır. Bu çöküntünün tabanını Kuş ve Uluabat (Apolyont) Gölleri ve bu göllerin çevresinde yer alan geniş ovalar, kenarlarını ise yüksek dağ ve yaylalar oluşturmaktadır. Doğu batı doğrultusunda uzanan gölün uzunluğu 20 km, genişliği ise 14 km'dir.

Acıgöl (Göller Yöresi)

Acıgöl (Çardak Gölü), Afyonkarahisar ve Denizli il sınırları içerisinde bulunan tektonik göl.[1][2] B Sınıfı Sulak Alan olarak koruma altına alınmıştır.

Eber Gölü

Eber Gölü, Afyonkarahisar'ın Eber Kasabasının sınırlarında bulunan göl Türkiye'nin 12. büyük gölüdür. En derin yeri 21 metredir.

Uluabat Gölü

Uluabat Gölü, eski ismi Apolyont Gölü[2], Bursa ilinde büyük bir tatlı su gölüdür.

Gerek plankton ve dip canlıları, gerekse sucul bitkileri, balık ve kuş populasyonları açısından Türkiye'nin en zengin göllerinden birisidir. Nisan 1998’de T.C. Çevre Bakanlığı tarafından Ramsar Alanı olarak kabul edilmiştir. 4. Uluslararası Expo 2000 Konferansı'nda uluslararası Yaşayan Göller Ağı'na dâhil edilmiştir.[3]

Mustafakemalpaşa ve Kocasu çayları Gölü besleyen ana kaynaktır. Göl yüzeyine rastgele yayılan ve fırtınalı havada dalgakıran görevi gören 11 adet ada bulunur. Gölün kuzey kıyısında bulunan iki yarımadadan birinde Eskikarağaç, diğerinde Gölyazı mahalleleri bulunur.

Çıldır Gölü

Çıldır Gölü, Ardahan ve Kars il sınırları içerisinde kalan göl, 123 km2 alanı ile Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük tatlı su ve en büyük ikinci göldür. Deniz seviyesinden 1959 metre yükseklikte bulunan gölün en derin noktası 42 metredir. Çıldır Gölü, bir lâv akıntısı ile bir moloz mahrutu tarafından müştereken meydana getirilmiş bir doğal set gölüdür.[1] Birçok dere ve pınarlarla beslenmekte olan gölün tek çıktısı kuzey batısında yer alan Ermenistan sınırında bulunan Arpaçay kolu olan Telek Çayı'dır. En büyük olanı Akçakale harabelerinin yanında yer alan adadır. Göl etrafında çok az bitki örtüsü gelişmiştir ancak gölü çevreleyen otlaklarda yoğun hayvancılık yapılmaktadır.

Erçek Gölü

Erçek Gölü, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Van Gölü'nün doğusunda lavların yığılmasıyla oluşmuş bir volkanik set gölü olarak kabul edilir. Fakat yeni yapılan araştırmalarda göl çevresinde volkan setine rastlanmadığı iddia edilmiştir. Gölün havzasının D-B yönlü faylarla, göl çanağının K-G yönlü fayların etkisiyle oluştuğu savunulmaktadır. Bu durumda gölün Üst Pleistosende oluşan genç bir tektonik göl olduğu kabul edilmektedir.[1] İçerisinde yüzlerce kanatlı hayvan ve kuş türünü barındırmaktadır. Önemli Kuş Alanı statüsündedir.

Hazar Gölü

Hazar Gölü, diğer adıyla Gölcük Gölü, Türkiye'nin Elazığ ilinde yer alan, güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda uzanan tektonik bir göldür.

Bafa Gölü

Bafa Gölü (Çamiçi Gölü olarak da bilinir, eskiden Vafi Denizi), Ege Bölgesi'nin en büyük gölü.

Bafa Gölü, Büyük Menderes Nehri deltasının güneydoğu kesiminde, Menteşe Dağlarının içine sokulmuş sığ bir tatlı su gölüdür. Yaklaşık 60 km²'lik yüzölçüme sahip olan Bafa Gölü'nün denizden yüksekliği 2 metre, en derin bölümü 21 metre, uzun ekseni 16 km ve en geniş yeri 6 km'dir. Aydın ve Muğla il topraklarında yer alır. Eski zamanlarda Ege Denizi'nin bir parçası olan göl Büyük Menderes'in taşıdığı alüvyonlar ile birlikte, kıyıdan kilometrelerce içeride kalmıştır. Bugün Büyük Menderes Nehri'nin Ege Denizi'ne döküldüğü alandan yaklaşık 17 km uzaklıktadır.

Köyceğiz Gölü

Köyceğiz Gölü, Menteşe yöresinde, Muğla ilinin güneydoğusunda yer alan Köyceğiz Göl'ü tektonik bir çukurluğun sularla dolması ve Dalaman Çayı'nın getirdiği alüvyonların körfezin önünü tıkaması sonucu oluşmuş alüvyal set gölüdür.

Köyceğiz Göl'ünü besleyen kaynaklar oldukça çoktur. Namnam Çayı, Kargıcak Çayı, Yuvarlak Çay bu gölün başlıca geleğenleridir ve göl ayrıca kaynak sularıyla da beslenmektedir.[1] Köyceğiz Gölü’nü besleyen en önemli akarsulardan biri olan Yuvarlakçay gerek ekonomik ve gerekse ekolojik açıdan oldukça önemli bir konumdadır. Turizm faaliyetlerinin yanı sıra, Türkiye'deki en büyük alabalık çiftliğine ev sahipliği yapması da ekonomik önemini gösteren önemli bir noktadır.[2]

Köyceğiz Göl'ünün gideğeni ‘’Dalyan Boğazı’’dır. 1.5 metre kadar derinliği 10 km uzunluğu olan ve büklümlerle (menderes) uzanan bu doğal kanal, gölü Akdeniz’e bağlar. Köyceğiz Göl'üne su getiren dereler, çaylar büyüklü küçüklü deltalar oluşturmuşlardır. Bu alanlar sığ olduğundan bataklıktır; saz, kamış yetişir[1]

Köyceğiz Gölü Akdeniz Bölgesi'nin batı ucunda, ilçe hudutları içerisinde, suyu çevresindeki kaplıcalardan karışan kükürtlü bir göldür. Gölün, önü alüvyonlarla tıkanmış eski bir körfezden türemiştir. Hemen her zaman sakin olan gölde, yılın 8 ayında su kayağı yapılması mümkündür. Göl kıyıları sağlık turizmi açısından büyük önem taşır. Şifalı ılıcalarda, birçok hastalığın iyileşmesinde yararlanılan birçok kaplıca bulunur.

Işıklı Gölü

Işıklı Gölü ya da Çivril Gölü, Denizli ili Çivril ovası üzerinde yer alan bir tatlısu gölüdür. Büyük Menderes ırmağı Işıklı Gölü'nden çıkar.Göl yazın karasal tarımda sulama amacıyla kullanılması nedeniyle derinliğinde 3 metreye varan yıllık varyasyon göstermektedir[1].Göl, aynı zamanda bir düzenleyici (regulateur)’dir. Işıklı gölünün geleğeni de gideğeni de vardır.[2] Aslında doğal bir göl olmasına karşın su seviyesinin yükseldiği dönemlerde etrafında yer alan yerleşim yerlerinin ve tarım alanlarının su baskınlarından korunması için DSİ tarafından etrafına bent yapılması suretiyle bir baraj gölüne dönüşmüştür.[3] Gölün güneybatısında yapılmış bir düzenekle, sular Büyük Menderes’e aktarılır ve ekeneklerin sulanmasında kullanılır.[2]  Son yıllarda makrofitlerin aşırı çoğalmasıyla bir otlanma problemi yaşanmaktadır.[3] Günümüzde göl sulama, balıkçılık ve balık çiftlikleri amaçları ile değerlendirilmektedir. Göl, kerevit vebasının 1984 sonbaharında Türkiye'de görüldüğü ilk yerdir.

Nazik Gölü

Nazik Gölü, Bitlis ili Ahlat ilçesinin kuzeybatısında yer alır. Van Gölü'ne 25 km uzaklıkta kalmaktadır.

Sapanca Gölü

Sapanca Gölü, Türkiye'nin Sakarya ve Kocaeli illerinde yer alan bir göldür. Sapanca, Serdivan ve Kartepe ilçelerinin sınırları içerisindedir.

Sapanca Gölü, Doğu Marmara Bölgesi’nde, Sakarya kent merkezinin 12 km batısında, İzmit kentinin ise 27 km doğusunda yer alan tektonik kökenli bir tatlı su gölüdür. Doğu-batı uzanımlı olan gölün doğu kesimi Sakarya ilinin sınırları içerisindeyken, batı kesimi ise Kocaeli ilinin sınırları içinde yer almaktadır. Gölün içinde bulunduğu bölge, güneyde Samanlı Dağları, kuzeyde ise Kocaeli Penepleni olarak adlandırılan morfotektonik yapılar arasında yer alan ve Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey koluna ait segmentlerce sınırlandırılmış olan İzmit-Sapanca Koridoru üzerindedir. Bu koridor Neotektonik dönemde bir çek-ayır havza niteliğinde gelişmiştir. 17 Ağustos 1999 depremi yüzey kırığı Sapanca Gölü’ne güneydoğu sınırından girmiş ve göl içerisinde ~600 m sağ yönlü bir sıçrama yaptıktan sonra gölün kuzeybatı sınırından çıkmıştır. Bu sıçrama uzun dönem içinde gölün çökmesini kontrol etmiştir.

Salda Gölü

Salda Gölü, Burdur'un Yeşilova ilçesinde, ilçe merkezine 4 km uzaklıkta, ormanla kaplı tepeler, kayalık araziler ve küçük alüvyal ovalarla çevrili hafif tuzlu karstik [2] bir göldür. Göller Yöresi içinde, dışa akışı olmayan kapalı havzalı yapıdadır. Yüzölçümü yaklaşık 44 kilometrekaredir. 184 metreye varan derinliği ile Türkiye'nin 3. en derin gölüdür. Gölde oluşan hidromanyezit minerali "biyolojik mineralizasyon" un en güzel ve güncel örneklerinden biridir.

Salda gölü, 14.03.2019 tarih ve 824 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilmiş, 15.03.2019 tarih ve 30715 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yay Gölü

Yay Gölü, Türkiye'nin Kayseri ilinde yer alan bir göldür. Erciyes Dağı'nın güneyinde, Develi-Yahyalı-Yeşilhisar-İncesu kasabaları arasında uzanan volkanik kapalı havzaya Sultan Sazlığı-Yay Gölü adı verilmektedir.[1]

Gölün oluşumunda Erciyes Dağı önemlidir. Volkan kütlesi kuzeye eğimli alanın ortasında yükselmesiyle güney kısımları suları dışa akışı olmayan kapalı havza haline gelmiştir. Göl bu alanda 319.000 hektar büyüklüğünde olan Sultan Sazlığının iç kısımlarında yer alır.

Sazlığın kuzeyinde yer alan Tuz Çöl Gölü yazın tümüyle kurur. Bu gölün uzantısı Sobe gölü ve Güneydoğuda yüksek derecede tuzlu yay gölü oluşmuştur. Çöl gölünün doğusunda Şeyhşaban sazlığı, Yay gölünün Kuzeydoğusunda Kepir ve Deve sazlığı, güneyinde ise Sağnı gölü ve Örtülüakar sazlıkları bulunmaktadır. Bu sazlıklar da orta derecede tuzludur. 1 Yay gölünün suları tuzlu iken Sazlığın suları tatlıdır.

Akyatan Gölü

Akyatan Gölü, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova delta ovasında yer alan ülkemizim en büyük lagün gölüdür. Delta alanlarının deniz kıyısına yakın alanlarda göller, bataklıklar ve lagünler oluşur. Göl Adana ilinin Karataş ilçesi sınırlarında yer alır.

Lagün alanı 14.000 ha, en derin yeri 4 m, genişliği 4 km, uzunluğu 17 km'dir. Deniz ile arasında yer alan 20 m yüksekliğindeki kum tepeleri arasından 2 km'lik bir kanalla fazla sularını Akdeniz'e boşaltır. Miktarı mevsime ve denize yakınlığa göre değişse de göl suları tuzludur. Gölde dalyan balıkçılığı, kuş gözlemi, balık tutma ve avlanma gibi etkinlikleri yapılır.

Balık Gölü

Balık Gölü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Aras Dağları üzerinde Türkiye'nin en yüksek göllerinden biridir. Ağrı ili sınırları içerisinde yer alan ve oluşum bakımından lav set gölü olan bu göl, 30 km² alana sahiptir. Denizden yüksekliği 2.241 metre, en derin yeri 37 m'dir.

Çevre köyler için içme ve kullanma suyu kaynağıdır. Dağlardan gelen dereler, kıyıdaki pınarlar ve yeraltı sularıyla beslenir. Çevresi sazlıklarla kaplıdır. Türkiye'deki 135 uluslararası önemli sulak alandan biridir. Göl içinde yer alan küçük adada kadife ördekler kuluçkaya yatar. Ayrıca benekli alabalığın gölde yaşaması önemidir. Çevrede; kartal, tavşan, şahin, keklik, tilki, martı, kurt, yaban ördeği, bıldırcın ve çulluk gibi hayvanlar yaşar. Ağrı ve Doğubayazıt ilçelerine 60 km, Taşlıçay'a 26 km uzaklıktadır.

Çevrede sert karasal iklim hakimdir. Kışlar uzun, ilk ve son bahar kısa sürer. Ağrı dağından gelen lavların bir çukurluğun önüne kapanmasıyla oluşmuştur. Gölden çıkan dere Doğubayazıt sazlıklarını sular. Göl çevresinde doğal bitki örtüsünü alpin çayırlar oluşturur. Yüzeyi donan gölde balıkçılık 5 ay boyunca buzlar kırılarak yapılır. Benekli alabalık tedavi amaçlı da tüketilir.

Marmara Gölü

Marmara Gölü, Manisa'nın ilçesi Gölmarmara'nın güneyindeki bir alüvyal set gölüdür. Ege Bölgesi'nde yer alır. Gölün bulunduğu saha çukur olup batı ve kuzeyi tepelerle çevrilidir. Doğu kısmı Gediz Ovası'na, kuzeybatı kısmı Akhisar Ovası'na açık olup buralardan alüvyon setleriyle ayrılır. Bu durum, Marmara Gölü'ne set gölü karakterini verir. Gediz çöküntü havzası içinde bulunan gölün seviyesi, Gediz Ovası'nın seviyesinden daha alçaktır. Derinliği az olan gölün yüzölçümü 44,5 km²dir. Gediz Nehri ile Demrek Deresi'nden ve kuzeydeki Kum Çayı'ndan göle kanallar açılmıştır. Bu kanallar bilhassa ilkbahar sonlarında kabarık olan akarsuların sularını göle taşırlar. Göl kapalı bir çukurda olup suları tuzludur.[2] 12 Haziran 2017'de "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan" ilan edildi.

Göl 1940'larda rezervuara dönüştürülmeden önce kapalı havza konumundaydı, dışa akışı yoktu. Çünkü göl alanı çevresinden, özellikle Gediz Nehri'nden daha alçaktadır. Göl, yağış suları, Akpınar kaynakları, Şeyh Abbas Deresi ile beslenmekteydi.

Çöl Gölü

Çöl Gölü, Ankara'nın 75 km güneyinde, Haymana ve Balâ arasında 15 km² büyüklüğünde suları acı olan bir göl[1]. Denizden yüksekliği 1045 m'dir. Derelerle beslenen ve sığ olan göl yazın önemli ölçüde kurumaktadır. 147 km² büyüklüğündeki Çalıkdüzü kapalı havzasının güneyindeki çukurluğu dolduran tuzlu ve sığ bir göldür.

Göl çevresinde yağış yetersizdir (443 mm), doğal bitki örtüsü olan bozkırlar üzerinde hayvancılık yapılır[3]. Göl çevresinde yılın değişik zamanlarında üreyen ve yaşam alanları oluşturan kuşlar: Büyük cılıbıt, çorak toygarı, küçük kerkenez, turna, gülen sumru toy, sakarca, angıt ,çamurcun, flamingo, dikkuyruk, uzunbacak, kılıçgaga, akça cılıbıt ve kızkuşu.

Göl yakınındaki televizyon vericisi göle inmek isteyen kuşların ölümlerine neden olmaktadır.Gölün çekilen kısımları tarlaya dönüştürülmesi önemli bir diğer sorundur. Göl çevresinde Gölbek, Çeltek, Altınçanak, Gülbağı köyleri yer alır.

Palas Tuzla Gölü

Palas Tuzla Gölü, Kayseri ili, Sarıoğlan ilçe sınırlarında bulunan tektonik oluşumlu tuzlu göldür. Yüzey rakımı 1131 m, uzunluğu 8 km, genişliği 8 km, alanı 23,5 km2'dir. Faylar ile çevrelenen, kapalı havza özellikli Palas Ovası'nın en alçak alanıdır.

Durugöl

Durugöl (Durusu, Terkos), İstanbul'da bir göl. İstanbul’un kuzeybatısında, kente yaklaşık 40–50 km uzaklıktadır. Lagün kökenlidir ve az tuzludur. Gölün denizden yüksekliği +4,5 ile -2 m arasındadır. 39 km² su alanı vardır ve en derin yeri 11 m'dir.

Gölün ortalama genişliği 5 km, uzunluğu 12 km, yağış havzası 744 km²'dir. Gölün gideğen olan Boğazdere çıkışına set yapılmış, göl suları yükseltilmiştir.[1]

162 milyon m³/yıl su potansiyeli ile İstanbul çevresindeki tatlı su rezervlerinin %22’sine sahiptir. Şehir kullanım suyunun önemli bir bölümünü karşılamaktadır.

Dil Gölü

Dil Gölü veya Karine Lagünü, Dilek Yarımadası - Büyük Menderes Deltası Millî Parkı sınırları içinde, Dilek Dağı'nın güneyinde kalan toplam 2100 hektar alana sahip bir göldür.[1] Büyük Menderes nehrinin denize ulaşma mücadelesi sırasında oluşturduğu kordonla denizi bölmesi sonucu meydana gelmiş lagün sınıfından bir göl olan Dil Gölü'nün eski ismi Karinadır.

Türkiye'nin önemli kuş alanları içinde bulunan Büyük Menderes Deltası'nda yer alan Dil Gölü, bir kuş gölü olarak biliniyor. Tepeli pelikan, flamingo, cüce karabatak ve daha birçok kuş türüne bu gölde rastlamak mümkündür.

Küçükçekmece Gölü

Küçükçekmece Gölü, Marmara Bölgesi'nde, İstanbul'da Küçükçekmece, Avcılar, Bakırköy ve Başakşehir ilçeleri arasında yer alan göl.

İstanbul'un 15 km batısında, deniz seviyesinde yer alır. Denizden, kıyı boyunca taşınan kum ve çakılların meydana getirdiği sığ bir kıyı oku ile ayrılır. Ancak bu dil, doğu ucunda gölün ayağı olan dere ile kesintiye uğrar. Bu dere gölün fazla suyunu Marmara Denizi'ne boşaltır. Denizin kabardığı veya göl suyu azaldığı zamanlarda da deniz suyunu göle akıtır. Bu sebeple gölün suyu az çok tuzludur. Göle kuzeyden Nakkaş Deresi, Sazlıdere ve Eşkinoz suları karışır. Göl, bu derelerin birleşik aşağı çığırlarının deniz tarafından kaplanmasıyla meydana gelen bir koyun önünün tıkanması sonucu lagün halini almıştır. Göl adını köprü olmadığı zamanlarda üzerinde yer alan çekmece adı verilen elle çekilerek karşıya geçmek için kullanılan salların küçük olmasından alır.

İstanbul'un banliyö semtleri, gölün doğu kenarına kadar gelir. (Küçükçekmece, Soğuksu, Menekşe, Halkalı). Göl ağzının doğusunda (Florya) ve dil üzerinde plaj kuruluşları vardır.

Yarışlı Gölü

Yarışlı gölü, Burdur'da, Yeşilova ilçesi sınırlarında yer alır. Harmanlı, Yarışlı, Sazak, Kocapınar ve Düğer köyleri arasında, genişliği 16 km², derinliği 4 m olan karstik göldür.[1][2] Göl içinde küçük bir ada yer alır. Göl sodyum fosfat, sodyum klorür ve sodyum sülfat açısından zengin olduğu için suları acıdır. Kümbet, Yarışlı, Kirse pınarları, Kadınca suyu, Başkuyu çayı ve yağışlarla beslenir.[3]

Beslenme kaynakları zayıftır. Dışarıya akışı olmayan göl Burdur Gölünden alçak tepelerle ayrılır.Derelerin göle karıştığı alanlarda bitki örtüsü gelişmiştir. Göl canlı hayatı acısından zayıftır, dere ağızlarında yalnızca dişli sazan balığı yaşar. Göl suları yazın iyice kurumakta, tuzlu bataklığa dönüşmektedir.[4]

Yarışlı gölünün doğusundaki yarımadada M.Ö 6. yüzyıldan kalma Tymbrianassus antik şehri bulunur.

Yarışlı'da dünyada tehdit altında olan Dikkuyruklar kışlamaktadır. Ayrıca Angıtlar kışlamak için, flamingolar ise göç sırasında alanı kullanmaktadır. Doğa Derneği tarafından Önemli Doğa Alanı (ÖDA) ilan edilen sahada koruma çalışması yoktur.

Haçlı Gölü

Haçlı Gölü, Kazan gölü ya da Bulanık Gölü, Muş'un Bulanık ilçesinin güneyinde bulunan volkanik set gölüdür.

Göl "Haçlı" ismini güneyindeki Haçlı (Gölyanı) köyünden; "Bulanık" ismini ise suyunun bulanık olmasından dolayı almıştır[1]. Göl kuzeyindeki Kızkopan volkanının yükselmesi ile oluşmuştur. Rakımı 1583 m, havzası 200 km2, yüz ölçümü 27 km2 kadardır[2]. Gölde derinlik 7 metreyi aşmaz. Haçlı Gölü, güneybatıdan akan Şeyhtokum Deresi ile birkaç kaynaktan beslenir. Gölün su düzeyi bütün yıl boyunca hemen hemen aynı kalır. Kışın donan göl sathında yürünebilmektedir. Gölde alabalık ve aynalı sazan bulunmaktadır.

İlkbahar başlarında eriyen karlar gölün suyunu kabartır. Göl gideğeni olan Körsu Çayı da taşar, bir miktar tarlayı su basar. Körsu Çayı Murat Nehri'ne döküldüğünden, göl Fırat Nehri havzasında bulunur. Göl çıkışı yapılan set ile kontrol edilmektedir. Göl tatlı sulu olmasına rağmen çevresinde fazla sazlık gelişmemiştir. Göl çevresi mera ve tarım arazisi olarak kullanılır. Göl yüksekte yer aldığından doğusundaki alçak ovaların yer altı sularını besler.

Bulanık sınırları içerisinde bulunan ve Haçlı Gölü olarak da bulunan durgun akarlı göl. Bilican Dağı'nın eteklerinde, volkanik harekelerin etkileşimiyle oluşan gölde, Sazan balığı yaygın olarak yetişmektedir.

Seyfe Gölü

Seyfe Gölü, Kırşehir'in 35 kilometre doğusunda bulunan sığ , 15 km² alana sahip tektonik göl. Denizden 1080 metre yükseklikte olan gölün bulunduğu Seyfe Ovası'nın tamamı 152.200 hektardır. Bunun 1550 hektarı göl, 9700 hektarı geçici bataklık, geriye kalanı ise tarım alanıdır. Gölün derinliği, içeriye doğru 200 metre ilerledikçe 4-5 metreyi bulmaktadır. En derin yeri 10-12 metre arasındadır. Uzunluğu 10 km, genişliği 5 km, çevresi 26 km'dir.[2]

Yazın suyu iyice azalan Seyfe Gölü'nün kış aylarında bol yağış nedeniyle kabardığı ve etrafının bataklığa dönüştüğü görülür. Kapalı havza olduğu için suyu, durdukça tuzlanır. Bu nedenle toprak çoraklaşır. Tuzlu suya sahip olması nedeniyle Tekel İşletmesi tarafından tuz işletmeleri açılmıştır.

Seyfe Gölü, dünyada nesilleri azalan flamingo kuşlarının konakladığı bir yerdir. 600 binden fazla çeşitli türden kuşların bulunduğu bu alan Milli Park alanı haline getiriliyor. Av mevsiminde avcılar tarafından vurulan bu kuşların nesillerinin azalmaması için önlemler alınıyor. 50 ayrı kuş türünün kuluçkaya yattığı, 182 kuş türünün barındığı "Kuş Cenneti" ne yaklaşık 25 kuş türü de göç sırasında uğramaktadır.

Mucur'a 20 kilometre olan tektonik göl niteliğindeki Seyfe Gölü'nün batısında Seyfe ve Gümüşkümbet, doğusunda Kızıldağ ve Karaarkaç, kuzeyinde Malya Düç, güneyinde Yazıkınık ve Budak köyleri bulunmaktadır.

Akyayan Gölü

Akyayan Gölü, Çukurova ovasının güneydoğusunda Ceyhan Irmağının denize döküldüğü yerin batısında yer alan bir göldür. İdari olarak Adana il sınırları içerisindedir. Bölgede herhangi bir koruma statüsü yoktur. Ceyhan nehrinin yatak değiştirmesi, deniz hareketleri ve Ceyhan nehrinin taşıdığı alüvyonların birikmesi ile bugünkü halini almıştır. Alüvyal baraj gölüdür.

Göl alanı ortalama 3100 hektardır. Denizden yüksekliği 2 metre, en derin yeri yaklaşık 3 metredir. Dar bir boğazla denizle ilişkili olmasına rağmen yakınından geçen Ceyhan nehrinden etkilendiği için suları çok az tuzludur. Özellikle taşkın dönemlerinde göle bol miktarda tatlı su karışmaktadır. Bu nedenle ekolojik olarak Akyatan lagününden daha farklı bir yapısı vardır. Saz, kamış, kındırandan oluşan hayli zengin bir bitki örtüsüne sahiptir. Akyatan lagününde olduğu gibi göl ile deniz arasında yüksek kumullar bulunmaktadır. Lagünde sazan, yılan balığı gibi tatlı su balıklarının yanı sıra kefal, levrek gibi deniz balıkları da avlanmaktadır. Ekolojik yönden bol gıdalı bir göldür. Akyatan lagününde olduğu gibi ılıman bir iklime sahip olması, besin maddeleri yönünden oldukça zengin oluğu su kuşlarının tercih sebebidir. Akyatan lagününden küçük olmasına rağmen, kuluçkaya yatan, kışlayan türler bakımından aynı zenginliği göstermektedir.

Kış aylarındaki kuş popülasyonu, 100.000’in üzerindedir.

Aktaş Gölü

Aktaş Gölü (Hazapin), Ardahan iliyle Gürcistan sınırında bulunan tektonik oluşumlu bir göldür. Gölün yarısı Gürcistan sınırları içerisindedir. Toplam alanı 27 km² olan gölün 14 km² ülkemize aittir. Rakımı 1.798 m olan göl Çıldır ilçe sınırlarındadır. Sığ olan gölün en derin yeri 10 m kadardır.[1] Gölün kuzey kıyılarında Gürcistan-Türkiye Aktaş sınır kapısı yer alır[2].

Arin Gölü

Arin gölü (Sodalı Göl) Bitlis ili Adilcevaz ilçesi sınırlarında, Van Gölünün kuzey kıyısında yer alan bir göldür. Göl Van gölünün 5 m kadar daha yüksek olduğu zamandan kalmıştır. Van gölünden dalga ve akıntıların oluşturduğu 1000 m genişlik, 4 m yükseklikte kıyı kordonu ile ayrılmıştır[1].

1657 hektar alana sahip göl, deniz seviyesinden 1650 m yüksekliktedir. Dünya ölçeğinde tehdit altında olan Dikkuyrukların üreme alanı olan göl göçmen kuşların önemli göç yolları üzerindedir[2]. Boz ördek ve Macar ördeğide alanda üremektedir. Son zamanlarda Sakarmeke ve Elmabaş patka pakta gözlemlenen gölde ayrıca:dikkuyruk, uzunbacak, kızılbacak, Van Gölü martısı, Karabaş martı, angıt, Kılıçgaga, Kaşıkgaga, Küçük batağan, Yeşilbacak ve Kızkuşu yaşamaktadır.

Nemrut Gölü

Nemrut Gölü, dünyanın ikinci, Türkiye'nin en büyük krater gölü olup, adını MÖ 2100'de yaşamış Babil Hükümdarı Nemrut'tan almıştır.

Nemrut Gölü, Van Gölü havzasının batısında, Bitlis ilinin Tatvan, Ahlat ve Güroymak ilçeleri arasında yer almaktadır.[2]

Büyükçekmece Gölü

Büyükçekmece Gölü, Marmara Bölgesi'nde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü. Göl, İstanbul'un içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapılarla derinleştirilmiştir. Gölün deniz ayağına bir baraj yapılmıştır.[3]

Çatalca yöresinden güneye doğru inen derenin (Karasu, Delice Çayı) aşağı çığırının yükselen deniz seviyesi altında kalmasıyla koy halinde oluşmuş, sonra önü, koyun orta kısmında çakıl, kum ve kil gibi maddelerin meydana getirdiği bir dil ile tıkanmıştır. Bu dil üzerinde gölü denize bağlayan bir kesinti bulunur ve bunun üzerinden çok gözlü tarihi bir köprü olan Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü geçer. Büyükçekmece Gölünün Marmara Denizi ile birleştiği yerde Büyükçekmece Barajı yer alır. Baraj ile deniz arasında hafif tuzlu bir göl, su odacıkları ve sazlıklar bulunur. Gölde balık da tutulur. Gölde eskiden 30 tür balık varken bu sayı halihazırda 4'ü yabancı tür olmak üzere 15 tür balık kalmıştır. Göl adını köprü olmadığı zamanlarda üzerinde yer alan çekmece adı verilen elle çekilerek karşıya geçmek için kullanılan salların büyük olmasından alır.

Bolluk Gölü

Bolluk Gölü (Bulak Gölü), Konya ilinde Tuz gölünün batısında yer alan tektonik oluşumlu göldür. Alanı 11.50 km2, denizden yüksekliği 950 m'dir. Suyunda bol miktarda sodyum sülfat bulunduğundan suları tuzludur. Göl Tuz Gölü'nün uydu gölü sayılarak, ekolojik alanı içinde kabul edilir. Çevre nesli tehlikede olan bazı endemik türleri barındırdığı için ÖDA (Önemli Doğa Alanı) kabul edilir.[1] Alanda tuzcul bozkırlar, sulak çayırlar, nesli tehlikede olan bitkilerden Saponaria halophila (Tuzcul sabun otu), Silene salsuginea (Tuzcul salkım çiçeği) yaygındır. Alanda kuluçkaya yatan kuş türleri şunlardır: İncegagalı martı, Akdeniz martısı, Gülen sumru. Ayrıca; Büyük cılıbıt, Kaşıkcı, Uzunbacak, Kılıçgaga alanda görülen diğer kuş türleridir.[1] Flamingolar büyük gruplar oluşturur.

Gölden sodyum sülfat elde edilir, alanda bulunan rafineride işlenir. Konya çevresinde yeraltı sularının plansız kullanımı sonucu seviye düşmesi oluşmuş, bu tüm sulak alanlar gibi Bolluk Gölü'nü de olumsuz etkilemiştir. Bazı yıllarda göl tamamen kurumaktadır.

Göl 1992'de Doğal sit alanı ilan edilmiştir.[2] Alanda 1992-2005 yılları arasında Akdeniz martısının izlenmesi ve halkalanması amacıyla uluslararası çalışma yapılmıştır.

Akdoğan Gölü

Akdoğan gölü (Hamurpet Gölü) Muş ili Varto ilçesi sınırları içinde yer alan volkanik göldür. Büyük Hamurpet ve Küçük Hamurpet gölü adıyla birbirine çok yakın iki göl bulunur. Büyük Hamurpet; deniz seviyesinden 2149m yüksekte, 21m derinliğindedir. 1088 km²lik alana sahip olan göl kaynak suları ve eriyen kar suları ile beslenir. Seviyesi yıl boyu fazla değişmeyen Büyük Hamurpetin suları kışın donar.Göl fazla sularını İskender deresine boşaltır.[1] 40 cm kadar donan gölde balık avlanıp, paten kayılabilmektedir.[2] Kaz, ördek, turna ve kunduzun bulunduğu gölde bol miktarda aynalı sazan yaşamaktadır.

Küçük Hamurpet, Büyük Hamurpet gölünün 300m güney kısmında yer alır.Dairesel olan göl 2173 m yüksekliktedir. Daha yukarıda yer alan gölün dipten Büyük Hamurpetin gölüne akıntısı vardır.Alanı 149 km²dir.[3] Göller Muş ilinde koruma altına alınan sulak alanlardandır.

Çavuşçu Gölü

Çavuşçu Gölü (veya Ilgın Gölü), Konya ili, Ilgın ilçesi sınırlarında bulunan tatlı sulu, tektonik bir göldür. Doğanhisar Çayı, Çiğil Deresi ve Bulcuk Çayı ile beslenir.

Çavuşçu Gölü, 27 km² alana sahip, etrafı sazlık ve bataklıklarla kaplıdır. Deniz seviyesinden yüksekliği 1026 m, derinliği ise 2–10 m'dir. Batısında Açık Ilıca adı verilen sıcak su kaynağı vardır. Doğusunda kalan Yorazlar çeşmesi, halk tarafından şifâlı su olarak bilinir. Kışın kar ve yağmur suları ile dolan göl alanı, yaz mevsiminde Atlantı ve Ilgın ovalarını suladığından çekilir. Göl sularının çekildiği arazi, vatandaşlarca ekilir. Gölün güneyindeki Şarampol Tepe, göl seviyesinden 25 m yüksekliktedir. 1960 ve 1977 yıllarında kısmen ağaçlandırılmış ise de 2001 yılında ağaçlandırma çalışmaları ciddi bir biçimde ele alınmıştır. Şarampol tepe, ileride güzel bir piknik alanı olmaya adaydır.

Gölün güney ve kuzeyine setteler yapılarak, baraj gölüne dönüşmüş, suları kontrol altına alınmıştır. Sularından sulamada yararlanılır, fazla sularını güneydeki gideğeni vasıtası ile dışarı gönderir. Baraj gölüne dönüşmeden önce fazla suları Sakarya Nehri'ne ulaşmaktaydı. Seddelerin yapılmasından sonra göl alanı küçülmüş, kuzeydeki sulak alanlar ve Kurugöl denilen alan tarım arazisine dönüşmüştür. Seddeler arasında da sular yükseldiğinden çayırlar ve sazlıklar yok olmuştur. Doğal göl yok olmuş baraj gölüne dönüşmüştür.

Düden Gölü

Düden Gölü (Kulu Gölü), Konyanın Kulu ilçesi sınırında, denizden 950 m yüksekliğinde, 800 hektar büyüklüğünde, tektonik göldür. Kulu (Değirmenözü) Deresi ve çevredeki küçük pınarlarla beslenen gölün suları hafif tuzludur. Dışarı akışı olmadığı için kapalı havza olan göl sığdır. Gölün güneyinde suları tatlı olan Küçük Göl yer alır.[1] Tuz Gölü'nün 15 km kuzeybatısında, Kulu merkezin 5 km doğusunda bulunur.

Göl içinde göçmen kuşlarının ürediği dokuz küçük ada yer alır. Göl su kuşları için üreme ve göç yeridir. Yaz ördeği, Macar ördeği, Pasbaş patka, Dikkuyruk, Kılıçgaga, Büyük cılıbıt, Akdeniz martısı ve Gülen sumru gölde üremektedir. Kara boyunlu batağan, Angıt, dikkuyruk, Uzunbacak, kılıçgaga, Akça cılıbıt, Sakarca gölü üreme ve kışlamada kullanır. Göl tüm dünya korunan dikkuyruklarında üreme alanıdır[2]. Son zamanlarda gölde 172 kuş bulunduğu, 54 türün burada ürediği tespit edilmiştir. Alan Avrupa'da yok olamaya başlayan flamingoların yaşadığı alandır.[3]

Göle uzun yıllar kirli şehir suyu boşaltılmış, yakın zamanda arıtma tesisleri yapılmıştır.[4] Göl kurak zamanlarda kuruma tehlikesi geçirmiş, sonrasında yağışlı yıllarda eski haline gelmiştir.

 

Gala Gölü

Gala Gölü (Çeltik ya da Yala olarak da bilinir), Meriç deltasında, Edirne'de, Enez ilçe merkezinin yaklaşık 7 km kuzeydoğusunda bulunan sığ göl.

Eskiden daha geniş olan alanı drenaj çalışmaları sonucunda daralmıştır. Sulak saha, göl ve orman ekosistemlerini ve bu ekosistemlerde barınan çeşitli canlı türlerini ihtiva etmesi, 111 kuş türünün varlığı, nesli tehlikeye düşmüş veya nadir türleri, özellikle tepeli pelikan (Pelecanus crispus) bayağı aynak (Plegadis falcinellus) ve küçük karabatak (Microcarbo pygmeus) gibi nesli son derece azalmış türleri barındırması kaynak değerlerini oluşturmaktadır. Gala Gölü Millî Parkı'nın sınırları içerisinde yer almaktadır.

Karataş Gölü

Karataş Gölü Burdur, Tefenni ovasında yer alan küçük ve sığ bir tatlı su gölüdür. Karamanlı ilçe sınırlarında ve 1190 hektar büyüklüğündedir. Uluslararası sulak alanlar listesinde bulunan göl, 1985 yılında yaban hayatı koruma alanı kabul edilmiştir[1]. Gölün rakımı 1050 m, en derin yeri 2 m'dir.

Mogan Gölü

Mogan Gölü, Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde bulunan bir set gölüdür. Göl ve çevresi, Barselona Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye'de ilan edilen 15 özel koruma bölgesinden bir tanesini oluşturan "Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi" içinde yer alır.[1] Bulunduğu coğrafyada önemli bir sulak alan ve rekreasyon mekanı olmasının yanı sıra florası ve faunası bakımından da ülkenin önemli doğal yaşam alanlarından bir tanesidir.

Paradeniz

Paradeniz, Göksu Deltası'nda, Mersin ili sınırlarında bulunan lagün gölüdür. Deltada bulunan dört gölden birisidir.

Sarıkum Gölü

Sarıkum Gölü, Sinop Yarımadasının batısında, eski bir koyun kıyı kordonu ile kapanması sonucu oluşmuş hafif tuzlu sığ bir lagün gölüdür.[1]

Sarıkum Gölü, Orta Karadeniz Bölgesinde, Sinop il merkezinin 21 km batısında ve Sarıkum köyü kenarında yer almaktadır. 102 hektar su alanı ve 82 hektar bataklık alanı olmak üzere toplam 184 hektarlık alana sahiptir.[1] Göl çevresiyle birlikte “Tabiatı Koruma Alanı” nda yer almaktadır. Birkaç küçük dere ile beslenmekte ve su seviyesi yükseldiğinde küçük bir kanal yoluyla denize boşalmaktadır. Gölün uzunluğu 2,0 km, genişliği 750–800 m civarındadır.[2] Gölün derinliği ortalama 2 m civarındadır.

Ulugöl

 

Ulugöl, Gölköy, Ordu

Ulugöl; Ordu ili, Gölköy ilçesi, Haruniye köyü ile Süleymaniye köyü sınırları içerisinde yer alan bir heyelan set gölüdür.

Gaga Gölü

Gaga (Grago) Gölü, Ordu'nun Fatsa ilçesinde, Fatsa-Aybastı karayolunun 8. kilometresinde ve Yassıtaş, Fatsa mahallesinde yer alan, heyelan neticesinde oluşmuş bir göldür.

Uzungöl

Uzungöl, Türkiye'nin Trabzon ilinde yer alan bir heyelan set gölüdür. Çaykara ilçesinin Uzungöl Mahallesi'nde bulunur. Yamaçlardan düşen kayaların, Haldizen deresinin önünü kapatmasıyla oluşmuştur. Uzunluğu 1.000 m, genişliği 500 m, alanı 500.000 ha olan gölün en derin yeri 15 m'dir.[1] 2004 yılında DSİ'nin gölde gerçekleştirdiği rusubat temizliği sonucunda göl alanı %67 büyümüştür.[2] Uzungöl, 3 Ekim 1989'da ilan edilen Uzungöl Tabiat Parkı'nın bir parçasıdır.